#Жаңалықтар / Мәдениет және тарих / Шығыс Қазақстан 30-06-2026, 00:22 · Жаңалықтар

Алтайдан жеткен ақсұңқар үн: Өскеменде Ақсұңқар Ақынбаба қызының шығармашылық кеші өтті

30-06-2026, 00:22

Ерке Ертістің жағасында, асқар Алтайдың баурайындағы Өскемен шаһарында белгілі ақын, әнші, аудармашы Қазақстан Республикасы Мемлекеттік «Дарын» жастар сыйлығының лауреаты, Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері Ақсұңқар Ақынбаба қызының шығармашылық кеші өтті. Рухани кешке әдебиетсүйер, зиялы қауым өкілдері, ақынның жерлестері мен өнер жанашырлары жиналды.

Облыстық драма театрында «Алтай – Алатау арасы» деген атпен өткен шығармашылық кештің ашылуында ақын, драматург, Өскемен қалалық мәслихатының депутаты Әскерхан Ақтай сөз сөйлеп, Ақсұңқар Ақынбаба қызының қазақ әдебиетіндегі орнына тоқталды.

– Алтайды жырға қосып жүрген талантты ақын Ақсұңқар Ақынбаба соңғы бір жылдың көлемінде еліміздің түкпір-түкпірін аралап, оқырмандарымен кездесіп келеді. Ол – көрерменнің ықыласына бөленген, қазақ поэзиясында өзіндік қолтаңбасын қалыптастырған қаламгер. Өткен жылы Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығын аударма саласындағы еңбегі үшін иеленді. Бұл кеш – ақынның соңғы жылдардағы шығармашылық жетістіктерінің бір қорытынды белесі іспетті, – деді ол.

Кешке облыстық драма театрының әртістері, филармония әншілері мен күйшілері қатысып, көрерменге әсерлі әдеби-музыкалық бағдарлама ұсынып, кеш иесіне әріптестік қолдау көрсетті.

Ал Шығыс Қазақстан облыстық балалар және жасөспірімдер кітапханасы директорының орынбасары Гүлжан Қазимова ақын шығармашылығын әлеуметтік желілер арқылы көптен бері бақылап жүргенін айтты.

– Ақсұңқардың өлеңдері мен қоғам туралы жазбалары өте өткір әрі шынайы. Соңғы жылдары оның әншілік қыры да кеңінен танылып келеді. Өскеменде поэзия кештері сирек өтетіндіктен, осындай жоғары талғаммен үйлескен рухани кеш ұйымдастырғаны үшін ақынға оқырман ретінде алғысымды білдіремін. Әдемі поэзиялық әрі музыкалық кештің куәсі болып отырғанымызға қуаныштымын, – деді Гүлжан Қазимова

Кеш барысында Ақсұңқар Ақынбаба қызы өзінің «Алтай – Алатау арасы» атты авторлық жобасы туралы көрермендеріне кеңінен әңгімеледі.

– Бұл жоба Алматы қаласында 2024 жылы басталған болатын. Бір жыл ішінде Қазақстанның көптеген өңірлерін аралап шықтым. Бүгін сол сапардың қорытындысын Алтайдың төрі саналатын Өскеменде жасауды жөн көрдім. Менің шығармашылық кешімнің ерекшелігі – тек ақын ғана емес, әнші ретінде де өнер көрсетуімде. Бүгін көрерменге жаңа қырымды таныстырып, ән айтып қана қоймай, би өнерін де көрсетіп жатырмын. Сонымен қатар, қазақ музыка тарихындағы ерекше туынды саналатын – «Ай дауысы» әуенін орындайтын боламын, – деді ақын.

Кеш қонақтары өнер иесінің шығармашылық жолына жоғары баға берді.

– Ақсұңқар бала кезінен әдебиетке жақын, өнерге бейім болды. Сол табиғи болмысын жоғалтпай, үлкен шығармашылық биіктерге көтерілді. Бүгінде нәзік болмысына қарамастан, бір өзі бүкіл Қазақстанды аралап, әдебиетті, ұлттық өнерді насихаттап жүр. Бұл – үлкен еңбек пен қажыр-қайратты талап ететін іс. Оның шығармашылық сапары жалғаса берсін деп тілейміз, – деді ол.

Кеш барысында ақын өзінің туған өлкесіне арнаған жаңа өлеңдерін оқып, Алтайдың төрт аймағын теңдей мекендеп жатқан қазақ дейтін ұлы халықтың дәстүрлі әндерін орындады. Туып-өскен жері Моңғол елінің тілінде де әуезді әндер орындап, құлақтың құрышын қандырды. Әсіресе, осы сапар аясында Өскемен қаласына арнайылап жазған өлеңі көрерменнің ерекше ықыласына бөленді.

– Ақсұңқар Ақынбаба қызы – Моңғолияның Баян-Өлгей аймағындағы Бұлғын өлкесінің тумасы. Мен оның шығармашылығымен мектеп кезінен таныспын. Ақынның әкесі Моңғолия қазақтарының көрнекті қайраткері, ақын әрі әнші Ақынбаба Үзенұлы мен анасы Бақыт та өз заманындағы өнерлі әулеттің өкілдері. Сонау Тәуелсіздіктің 1992 жылдары алғашқы көшпен бірге атамекенге оралды. Содан бері қаламгер екі ел арасындағы рухани-мәдени байланысты нығайтуға үлес қосып, Алтай қазақтарының дәстүрлі әншілік өнерін ел ішінде кеңінен насихаттап келеді, – деді Өскемендегі кештің ұйымдастырушыларының бірі, Шығыстағы мәдениет қайраткерлерінің бірі Нұртай Тілеужанов.

Ақындық қабілетінің арқасында қазақтың маңдайалды ақындарының көзіне түсіп, батасын алған ол Қазақстан Жазушылар және Журналистер одақтарының мүшесі. Бірнеше жыр кітаптарының авторы. Түрік, орыс, өзбек, моңғол поэзиясынан қазақ тіліне көптеген аудармалар жасап, әлем әдебиетін қазақ оқырманына жақындатуға еңбек сіңіріп жүр.

Кеш иесі Ақсұңқар Ақынбаба – «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының және халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты. Ол «Мен – Алтайдан ұшқан Ақсұңқар», «Жанартау» жыр жинақтарының авторы ретінде оқырманға жақсы таныс.

Сонымен қатар, ақын әлем әдебиетінің көрнекті өкілдері – Анна Ахматова, Марина Цветаева, Белла Ахмадулина, Назым Хикмет, Орхан Вели сынды қаламгерлердің шығармаларын қазақ тіліне аударған. Оның Анна Ахматовадан тәржімалаған «Жарылыс» жинағы кеңінен тараған.

Ән мен жыр үндескен, поэзия мен руханият тоғысқан екі сағаттық кеш көрерменге ерекше әсер сыйлағаны анық. Алтайдан түлеп ұшқан ақынның туған топырақтағы бұл кездесуі әдебиет пен өнерге сусындаған жұртшылық үшін ұмытылмас рухани мерекеге айналды.

Еске салайық, Ақсұңқар ақынның Шығыстың бас қаласындағы шығармашылық кеші мұнымен тоқталмайды.

Бүгін Шығыс Қазақстан облыстық Пушкин атындағы кітапханада автордың «Мен – Алтайдан ұшқан Ақсұңқар» атты шығармашылық кездесуі өтеді.

Тағыда оқыңыз