Сапалы білім: мемлекет қандай кепілдік береді?

Білім алу - адамның қабілетін дамытып, болашақ мамандығын таңдауына мүмкіндік беретін маңызды құқық. Қазақстан Конституциясы бұл құқықты бекітіп қана қоймай, азаматтардың оқуына қатысты бірнеше негізгі кепілдікті айқындайды.
Мектептегі білімге қолжетімділік
Мемлекеттік оқу орындарында орта білім ақысыз беріледі. Бастауыш және негізгі орта білім алу міндетті. Бұл талап әр баланың мектепте білім алуына жағдай жасауға бағытталған.
Жекеменшік оқу орындарындағы оқу тәртібі бөлек: ондағы білім беру қызметі ақылы болуы мүмкін, ал төлем шарттары заңнамаға сай белгіленеді.
Жоғары білімге қалай қол жеткізуге болады?
Азаматтар жоғары оқу орындарында білім алуға құқылы. Оқу ақысын төлеу тәртібі білім беру ұйымының түріне және қолданыстағы заң талаптарына байланысты. Мемлекеттік грантқа үміткерлер белгіленген конкурсқа қатыса алады. Грантты бөлу кезінде талапкерлердің нәтижелері мен конкурс шарттары ескеріледі.
Сондықтан жоғары оқу орнына түсуге дайындалған талапкер қабылдау ережелерімен, грант конкурсының талаптарымен және өзі таңдаған білім беру бағдарламасының шарттарымен алдын ала танысқаны жөн.
Ортақ стандарт, зайырлы орта
Мемлекет білім беру ұйымдары орындауға тиіс жалпыға міндетті стандарттарды белгілейді. Бұл мектептер мен жоғары оқу орындарында оқытылатын білім мазмұнына ортақ талап қояды. Қазақстандағы білім беру мен тәрбие жүйесі зайырлы сипатта; діни білім беру ұйымдары бұған кірмейді.
Білім алу құқығы әр адамға өз жолын таңдауға мүмкіндік береді. Ал оны жүзеге асыру үшін ата-ана мен талапкер білім беру ұйымының мәртебесін, оқу шарттарын және заңда қарастырылған мүмкіндіктерді біліп жүргені маңызды.