Қазақстан Конституциясының қорытынды және өтпелі ережелері: жаңа өзгерістер кезеңі

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясында мемлекеттің құқықтық жүйесін жаңартуға бағытталған қорытынды және өтпелі ережелер қамтылған. 94–96-баптарда Конституцияның күшіне ену мерзімі, мемлекеттік органдарды қайта қалыптастыру тәртібі және қолданыстағы заңнаманы жаңа Конституцияға сәйкестендіру мәселелері айқындалған.

94-бапқа сәйкес, республикалық референдумда қабылданған Конституция 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енеді. Осы күннен бастап бұрынғы Конституцияның қолданысы тоқтатылады. Сонымен қатар Конституция қабылданған күн мемлекеттік мереке — Қазақстан Республикасының Конституциясы күні болып жарияланады.

95-бапта мемлекеттік билік органдарының жаңартылған жүйеге көшу тәртібі белгіленген. Қолданыстағы Парламенттің өкілеттігі тоқтатылғаннан кейін Президент бір ай ішінде Құрылтай сайлауын жариялап, сайлауды екі ай ішінде өткізуге тиіс. Сондай-ақ Құрылтайдың алғашқы сессиясынан кейін Вице-Президентті тағайындау және бірқатар жоғары мемлекеттік лауазымдарға тағайындаулар жүргізу мерзімдері көрсетілген. Бұрын тағайындалған лауазымды тұлғалардың өкілеттіктері жаңа құрамдар қалыптасқанға дейін немесе заңда белгіленген негіздер бойынша тоқтатылғанға дейін сақталады.

96-бапқа сәйкес, Конституция күшіне енген кезде қолданыста болған заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілер жаңа Конституцияға қайшы келмейтін бөлігінде қолданыла береді. Үкімет пен мемлекеттік органдар заңнаманы Конституция талаптарына сәйкестендіру үшін қажетті шараларды қабылдауға міндетті.

Қорыта айтқанда, қорытынды және өтпелі ережелер Қазақстанның жаңа конституциялық жүйеге кезең-кезеңімен көшуін қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл нормалар мемлекеттік органдар жұмысының сабақтастығын сақтауға, заңнамалық тұрақтылықты қамтамасыз етуге және мемлекеттік басқару жүйесін жаңа конституциялық талаптарға бейімдеуге негіз болады.