Қазақстан Республикасының конституциялық құрылыс негіздері айқындалған
Қазақстан Республикасының Конституциясында мемлекеттің конституциялық құрылысының негізгі қағидаттары, мемлекеттік биліктің ұйымдастырылуы, құқықтық жүйесі және ұлттық құндылықтары бекітілген. Бұл нормалар елдің тәуелсіздігін нығайтуға, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға және қоғамның тұрақты дамуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Конституцияның 1-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасы – демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет. Мемлекеттің ең жоғары құндылығы – адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары.
Негізгі заңда Қазақстанның унитарлы мемлекет екені және президенттік басқару нысаны белгіленген. Сонымен қатар мемлекеттің егемендігі, тәуелсіздігі, аумақтық тұтастығы мен басқару нысанының өзгермейтіні айқындалған. Елдің астанасы – Астана қаласы, ал ұлттық валютасы – теңге.
Конституция мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы халық екенін бекітеді. Азаматтар билікті жалпыхалықтық референдум, еркін сайлау және мемлекеттік органдар арқылы жүзеге асырады. Мемлекеттік билік заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөлініп, олардың өзара іс-қимылы Конституция мен заңдар негізінде қамтамасыз етіледі.
Құқық үстемдігін қамтамасыз ету де конституциялық құрылыстың маңызды бағыты болып табылады. Конституцияның ең жоғары заңды күші бар және ол елдің бүкіл аумағында тікелей қолданылады. Азаматтардың құқықтары мен міндеттеріне қатысты нормативтік құқықтық актілер ресми жариялануға тиіс.
Бұдан бөлек, Конституцияда саяси және идеологиялық әралуандық, қоғамдық бірлестіктердің заң алдындағы теңдігі, діннің мемлекеттен бөлінуі және меншіктің барлық түрін қорғау қағидаттары бекітілген. Қазақ тілі мемлекеттік тіл болып табылады, ал мемлекеттік ұйымдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарында орыс тілі қазақ тілімен қатар ресми түрде қолданылады.
Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты халықаралық құқық қағидаттарын құрметтеуге, бейбітшілік пен ынтымақтастықты нығайтуға және халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешуге бағытталған. Мемлекеттік Ту, Мемлекеттік Елтаңба және Мемлекеттік Әнұран елдің тәуелсіздігі мен бірлігін білдіретін негізгі мемлекеттік рәміздер болып саналады.
Осылайша, Конституцияның 1–11-баптарында бекітілген нормалар Қазақстанның мемлекеттік құрылымын, құқықтық жүйесін және қоғамдық дамуының негізгі бағыттарын айқындайды. Олар тәуелсіздікті сақтау, заң үстемдігін қамтамасыз ету және азаматтардың әл-ауқатын арттыру үшін берік құқықтық негіз қалыптастырады.
