Өскемендегі балалар нейрохирургтарына жасанды интеллект көмектеседі
Ана мен бала орталығында Remebot RM-200 роботтандырылған жүйесі пайда болады. Ол өңірде күрделі нейрохирургиялық операцияларды, соның ішінде эпилепсияның ауыр түрлерін емдеуге арналған хирургиялық араласуларды жүргізуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ жоғары технологиялық медициналық көмектің мүмкіндіктері кеңейіп, мұндай көмек тек ШҚО балаларына ғана емес, Абай және Павлодар облыстарынан келетін пациенттерге де көрсетілетін болады.
Құны 433 млн теңгеден асатын заманауи жабдықты жеткізуге арналған сертификатты Шығыс Қазақстан облысына жұмыс сапары барысында «Самұрық-Қазына» АҚ Басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов Ана мен бала орталығының директоры Жайық Жұмахановқа табыстады. Жабдық «Самұрық-Қазына» компаниялар тобының қайырымдылық қызметі аясында бірыңғай қайырымдылық операторы – «Samruk-Kazyna Trust» қоры арқылы сатып алынады.
Ана мен бала орталығы нейрохирургия бөлімінің меңгерушісі Нариман Айдархановтың айтуынша, жаңа жабдық орталықта қалыптасқан нейрохирургиялық қызметтің технологиялық мүмкіндіктерін едәуір кеңейтеді.
Бүгінде медициналық мекеме өңірдегі негізгі орталықтардың бірі саналады. Мұнда балаларға консультативтік-диагностикалық, мамандандырылған стационарлық хирургиялық және оңалту көмегі көрсетіледі.
Орталықта 560 қызметкер жұмыс істейді, оның 141-і дәрігер. Стационар 347 төсекке арналған. Биылғы жеті айда мұнда 9590 пациент ем қабылдаған. Медициналық көмек тәулік бойы көрсетіледі, оның ішінде шұғыл жағдайда жеткізілген балалар да қабылданады.
Балалар нейрохирургиясы жеке бағыт ретінде дамып келеді. Мамандандырылған бөлімде 22 төсек орын бар. Қазір бұл қызмет өңіраралық маңызға ие. Мұнда орталық және шеткі жүйке жүйесінің аурулары бар балалар Шығыс Қазақстан, Абай және Павлодар облыстарынан жіберіледі.
Соңғы бірнеше жылда орталық мамандары күрделі емдеу әдістерін кезең-кезеңімен меңгеріп келеді. Атап айтқанда, үш жылдан бері эпилепсияның ауыр түрлерін аз инвазивті әдіспен – кезбе жүйкесіне стимулятор имплантациялау арқылы хирургиялық емдеу жүргізілуде.
Осы уақыт ішінде шамамен 33 осындай операция жасалған. Мамандардың айтуынша, емнен кейін пациенттерде эпилепсиялық ұстамалардың жиілігі мен ауырлығы төмендейді.
Келесі кезең – Remebot RM-200 роботтандырылған нейрохирургиялық жүйесін енгізу. Бұл жай ғана операциялық құрал емес, нейрохирургиялық навигацияны, стереотаксиялық хирургияны және жасанды интеллект технологияларын біріктіретін жоғары технологиялық кешен.
Жүйе операцияны алдын ала жоспарлауға, пациент миының үш өлшемді моделін жасауға және хирургиялық араласудың қауіпсіз траекториясын анықтауға мүмкіндік береді. Роботтандырылған манипулятор процедураларды субмиллиметрлік дәлдікпен жүргізуге мүмкіндік береді.
Жаңа жабдықтың көмегімен бұған дейін өңірде жасалмаған бірқатар операцияларды меңгеру жоспарланып отыр. Атап айтқанда, стерео-ЭЭГ жүргізу, эпилепсиялық белсенділік ошақтарын анықтау үшін терең электродтар орнату, дәрі-дәрмекпен емдеуге көнбейтін эпилепсияға хирургиялық ем жүргізу, мидың терең орналасқан ісіктеріне аз инвазивті биопсия жасау, мидың терең құрылымдарына операциялар жүргізу және заманауи нейрохирургиялық навигацияны қолданатын басқа да процедуралар қарастырылған.
Бұл әсіресе дәрі-дәрмекпен емдеу қажетті нәтиже бермейтін эпилепсияның ауыр түрлері бар балалар үшін маңызды. Патологиялық белсенділік ошағын дәл анықтау дәрігерлерге әрі қарайғы емдеу тактикасын нақты таңдауға мүмкіндік береді.
«Жалпы, Қазақстан бойынша 2023 жылдан бері «Самұрық-Қазына» желісі арқылы медицина саласына 850 млрд теңгеден астам қайырымдылық қаражат қарастырылған. Бүгін біз Шығыс Қазақстан облысының Ана мен бала орталығына жасанды интеллекттің заманауи технологиялары қолданылған бірегей жабдықты табыстап отырмыз. Бұл жергілікті дәрігерлерге эпилепсиямен ауыратын балаларды емдеуге мүмкіндік береді. Бұл бағыттағы жүйелі жұмысты жалғастырамыз. Жабдық ағымдағы жылдың 10 қыркүйегінде жеткізіледі», – деді Нұрлан Жақыпов.
Өңір үшін Remebot RM-200 жүйесінің келуі тағы бір себеппен маңызды. Бұл – Қазақстан мен Орталық Азияда педиатрия саласында қолданылатын алғашқы және жалғыз нейрохирургиялық робот.
Жабдық жеткізілгеннен кейін орталық мамандары тиісті дайындықтан өтеді. Содан соң жаңа технологиялар кезең-кезеңімен енгізіледі. Жүйені орнатып, пайдалануға беруді жыл соңына дейін аяқтау жоспарланып отыр.
Облыс әкімдігінің мәліметінше, балалар нейрохирургиясын дамыту – тек бір медициналық ұйымды заманауи жабдықпен қамтамасыз ету емес, Өскеменде көршілес өңірлердің тұрғындары да көмек ала алатын қуатты мамандандырылған орталық қалыптастыру мүмкіндігі.
«Біздің өңір үшін балалар нейрохирургиясын дамыту ерекше маңызды. Бүгінде орталық мамандары үш облыстан келген балаларға медициналық көмек көрсетіп, күрделі операциялар жасап, заманауи емдеу әдістерін дамытып келеді. Жаңа жабдық бұл мүмкіндіктерді кеңейтіп, бұған дейін өңірде қолжетімсіз болған технологияларды енгізуге жол ашады. Біздің міндетіміз – медициналық инфрақұрылымды жүйелі түрде дамыту, медициналық ұйымдарды заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету және дәрігерлердің кәсіби дамуына жағдай жасау. Шығыс Қазақстан, Абай және Павлодар облыстарының балалары қажетті жоғары технологиялық медициналық көмекті осы жерде, Өскемен қаласында ала алуы маңызды», – деді Шығыс Қазақстан облысының әкімі Нұрымбет Сақтағанов.
Роботтандырылған жүйені қолдану хирургиялық араласулардың дәлдігі мен қауіпсіздігін арттырып, операцияның жарақаттылығын және сау тіндердің зақымдану қаупін төмендетуге мүмкіндік береді деп күтілуде. Ең бастысы – балалардың заманауи емдеу әдістеріне өңірдің өзінде қолжетімділігін кеңейту.
Ата-аналар үшін бұл мамандандырылған медициналық көмек іздеп, басқа өңірлерге бару қажеттілігінің азаюын білдіреді. Бұған дейін кейбір күрделі нейрохирургиялық операцияларды жасау үшін пациенттер республикалық немесе шетелдік медициналық орталықтарға жіберілетін. Енді осындай операциялардың бір бөлігі Өскеменде жүргізілуі мүмкін.
Бұл ретте жаңа жүйе дәрігерді алмастырмайды, керісінше мамандарға дәлірек әрі қауіпсіз жұмыс істеуге мүмкіндік беретін құрал болады. Әр пациент бойынша емдеу тактикасы туралы түпкілікті шешімді баланың жағдайын ескере отырып, медициналық команда қабылдайды.
Осылайша, Remebot RM-200 өңірде қалыптасқан балалар нейрохирургиялық көмегінің жүйесіне қосылады. Заманауи технологияның артында тек жабдықтың 433 млн теңгеден асатын құны немесе роботтың субмиллиметрлік дәлдігі ғана тұрған жоқ. Ең бастысы – дәрігерлерге күрделірек операциялар жасауға, ал балаларға қажетті медициналық көмекті туған өңіріне жақын жерде алуға мүмкіндік беретін жаңа құралдың пайда болуы.
