Негізгі мерекелік шаралар 6 маусым күні 94-квартал ауданындағы ипподромда өтеді. Мұнда II «Ата-Мұра Ойындары» ұлттық ойындары ұйымдастырылып, қазақ халқының мәдени мұрасын насихаттау мен ұлттық спорт түрлерін дәріптеуге ерекше көңіл бөлінеді. Көрермендерді көкпар, топ бәйге, аударыспақ, қазақша күрес, арқан тарту, садақ ату және Толағай сайыстары күтеді. Сонымен қатар қазақтың қырағы тазы иттері арасында өтетін «Шырға тарту» жарысы ұйымдастырылып, ұлттық дәстүрлердің көркем көрінісіне айналады.

Спорттық жарыстардан бөлек, мереке қонақтары үшін сауда қатарлары, көрмелер, концерттік бағдарламалар, балалар мен ересектерге арналған интерактивті алаңдар және бағалы сыйлықтар ұтыстары өткізіледі. Әрбір қатысушы өз қызығушылығына сай іс-шара тауып, мерекелік көңіл-күйге бөлене алады. Ұлттық ойындардың салтанатты ашылуы сағат 10:00-де өтеді. Мерейтойлық бағдарламаның ең ерекше тартуларының бірі – әуе шарымен көкке көтеріліп, Риддерді құс ұшар биіктен тамашалау мүмкіндігі. Қала қонақтары мен тұрғындары табиғаты көркем тау бөктеріндегі қаланың әсем келбетін жоғарыдан тамашалап, естелік суреттерге түсе алады. Кешкі уақытта мерекелік шаралар Республика алаңында жалғасады. Сағат 18:00-де танымал өнерпаздар BAYANSULU, Анар Батырхан және KILIMANJARO SHOW тобының қатысуымен үлкен концерттік бағдарлама басталады. Көрермендер үшін әсерлі музыкалық қойылымдар мен жарқын шығармашылық нөмірлер ұсынылады. Мерекелік кештің жүргізушілері – Құмар Лұқманов пен Нұрдәулет Шертім. Ал көтеріңкі көңіл-күй мен музыкалық сүйемелдеуді DJ Ден қамтамасыз етеді. Риддердің 240 жылдық мерейтойын мерекелеу кешкі сағат 22:00-де өтетін әсерлі отшашумен аяқталады. Түрлі түске боялған жарқын отшашу қала аспанын нұрландырып, мерекенің көркін аша түседі.

240 жылдық тарихында Риддер шағын кеншілер қонысынан Шығыс Қазақстандағы ірі өнеркәсіптік орталықтардың біріне айналды. Қаланың тарихы еңбек адамдарымен, өндірістік жетістіктермен, ұрпақтар сабақтастығымен және туған жерге деген сүйіспеншілікпен тығыз байланысты. Бүгінде Риддер өткенін құрметтей отырып, болашаққа нық қадам басып келеді. Ұйымдастырушылар барлық тұрғындар мен қала қонақтарын мерекелік іс-шараларға қатысуға, айтулы мерейтойдың куәсі болып, Риддер тарихындағы тағы бір жарқын бетке бірге үлес қосуға шақырады.

Санитарлық инфрақұрылымды жаңарту жұмыстары

Соңғы екі жыл ішінде Риддер қаласында қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау және шығару инфрақұрылымын жаңарту мақсатында ауқымды жұмыстар атқарылды. Қала аумағында жаңа контейнерлік алаңдар салу, еуростандартқа сай контейнерлер орнату және арнайы техниканы жаңарту кезең-кезеңімен іске асырылуда.

2025 жылы жергілікті бюджет есебінен 13 жабық контейнерлік алаң пайдалануға берілді. Бұл алаңдар санитарлық талаптарға толық сәйкес келіп, қоқыстың ашық кеңістікте шашылуын болдырмауға бағытталған. Жабық конструкциялар жел, жауын және жануарлар әсерінен қалдықтардың таралуын шектейді.

Сонымен қатар, қалаға 53 жаңа еуроконтейнер жеткізіліп, тұрғын үйлер маңына орнатылды. Бұл контейнерлердің артықшылығы – сыйымдылығының жоғары болуы, материалдарының беріктігі және санитарлық-гигиеналық талаптарға сай болуы. Бұған қоса, екі жаңа қоқыс таситын арнайы техника сатып алынып, қаланың автопаркі жаңартылды.

Қалалық орта сапасын арттыру және абаттандыру

Контейнерлік алаңдардың тек техникалық емес, эстетикалық және санитарлық жағдайына да ерекше назар аударылуда. Қала әкімдігі контейнер маңындағы аумақтарды абаттандыру жұмыстарын жүйелі түрде жүргізіп келеді.

43 контейнерлік алаңда кіреберіс жолдарға қиыршық тас төселіп, арнайы негіз қалыптастырылды. Бұл шаралар көлік қозғалысын жеңілдетіп қана қоймай, лай-батпақтың алдын алуға және техниканың тозуын азайтуға мүмкіндік береді.

2026 жылдың жаз айларында тағы 53 контейнерлік алаңда осындай абаттандыру жұмыстары жоспарланған. Бұл Риддер қаласының барлық аудандарын кезең-кезеңімен толық қамтуға бағытталған ұзақ мерзімді бағдарлама болып табылады.

Сонымен қатар, қала әкімдігі 285 жаңа еуроконтейнер сатып алуды жоспарлап отыр. Бұл шешім қалдық көлемінің өсуіне және тұрғындар санының артуына байланысты қабылданған.

Қалдықтарды шығару жүйесінің жұмысы

Қазіргі таңда Риддер қаласында санитарлық тазалықпен айналысатын қызметтер тәулік бойы жұмыс істейді. Қаланың әр ауданында жоспарлы маршруттар бойынша қоқыс шығару ұйымдастырылған.

Бұл жұмыстарға 14 маманнан тұратын арнайы бригада және бірнеше арнайы техника жұмылдырылған. Олардың қатарында КАМАЗ базасындағы үш қоқыс таситын көлік, тиегіш техникалар, самосвалдар және тракторлар бар.

Қажет болған жағдайда қосымша екі мобильді бригада іске қосылады, бұл әсіресе мереке күндері немесе маусымдық қалдық көлемі артқан кезеңдерде маңызды рөл атқарады. Мұндай икемді жүйе қаланың санитарлық тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік береді.

Жыл басынан бері қала аумағынан 15,7 мың текше метрден астам қатты тұрмыстық қалдық шығарылған. Бұл көрсеткіш қалдық көлемінің жоғары екенін және санитарлық қызметтің тұрақты жүктемеде жұмыс істейтінін көрсетеді.

Негізгі экологиялық және ұйымдастырушылық мәселелер

Санитарлық жүйенің тиімділігіне қарамастан, бірқатар өзекті мәселелер сақталуда. Солардың бірі – контейнерлік алаңдардың шамадан тыс толуы. Мамандар бұл жағдайды бірнеше себеппен байланыстырады.

Біріншіден, тұрғындар тарапынан құрылыс қалдықтарының, жиһаз, техника және ірі көлемді заттардың контейнерлерге заңсыз тасталуы. Екіншіден, қалдықтарды бөлек шығару мәдениетінің жеткіліксіздігі. Үшіншіден, кейбір тұрғындар мен кәсіпкерлердің қоқыс шығару қызметіне ресми келісімшарт жасамауы.

Бұл факторлар контейнерлердің жоспарланған көлемінен тез толуына және олардың айналасында қоқыс үйінділерінің пайда болуына әкеледі. Әсіресе көпқабатты тұрғын үйлер орналасқан аудандарда бұл мәселе айқынырақ байқалады.

Қазіргі таңда қала тұрғындарының шамамен 75 пайызы қоқыс шығару қызметімен қамтылған. «Фирма Эталон» ЖШС мен тұрғындар арасында 26 мыңнан астам келісімшарт жасалған. Дегенмен, 12 мыңнан астам тұрғын әлі күнге дейін ресми келісімшарт рәсімдемеген, бұл жүйенің толыққанды жұмыс істеуіне кедергі келтіреді.

Кәсіпкерлік сектордағы бақылау мәселелері

Санитарлық жүйедегі тағы бір маңызды мәселе – кәсіпкерлік субъектілерінің жауапкершілігі. Қала аумағында жұмыс істейтін 140-тан астам бизнес нысаны (дүкендер, дәмханалар, кеңселер және қызмет көрсету орталықтары) қоқыс шығару бойынша ресми келісімшартсыз жұмыс істеп отырғаны анықталған.

Бұл жағдай контейнерлерге түсетін жүктемені арттырып қана қоймай, заңсыз қалдық тастау тәжірибесін қалыптастырады. Сонымен қатар, кәсіпорындардан шығатын қалдық көлемі тұрмыстық қалдықтарға қарағанда бірнеше есе көп болуы мүмкін, бұл жалпы санитарлық жүйеге қосымша қысым түсіреді.

Әкімдік мұндай жағдайлардың алдын алу мақсатында түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, бақылауды күшейтуді жоспарлап отыр. Қажет болған жағдайда әкімшілік шаралар қолдану қарастырылуда.

Қалдықтарды басқарудағы цифрлық және ұйымдастырушылық жаңашылдықтар

Қалдықтарды басқару саласында цифрландыру элементтері кезең-кезеңімен енгізілуде. Маршруттарды оңтайландыру, техниканың қозғалысын бақылау және контейнерлердің толу деңгейін мониторингтеу жүйелері енгізу қарастырылып отыр.

Бұл шаралар ресурстарды тиімді пайдалануға, жанармай шығындарын азайтуға және қоқыс шығару уақытын нақтылауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, тұрғындар үшін арнайы мобильді қосымшалар арқылы өтініш беру немесе қызмет сапасын бақылау тетіктері енгізілуі мүмкін.

Қоғамдық бақылау және экологиялық мәдениет

Қала әкімдігі санитарлық тазалық мәселесінде тек коммуналдық қызметтердің ғана емес, тұрғындардың да жауапкершілігі жоғары болуы тиіс екенін атап өтеді. Қоқысты дұрыс сұрыптау, заңсыз тастамау және келісімшарт жасау мәдениетін қалыптастыру – басты міндеттердің бірі.

Осы бағытта мектептер мен қоғамдық ұйымдарда экологиялық тәрбие жұмыстары жүргізілуде. Тұрғындар арасында түсіндіру акциялары, ақпараттық науқандар және сенбіліктер ұйымдастырылуда.

Қорытынды

Жалпы алғанда, Риддер қаласында санитарлық тазалық жүйесін жаңғырту бағытында ауқымды және көпқырлы жұмыстар атқарылуда. Жаңа инфрақұрылым, техника, цифрлық шешімдер және басқару тәсілдері қаланың экологиялық ахуалын жақсартуға бағытталған.

Алдағы кезеңде бұл жұмыстарды одан әрі күшейту арқылы қалдықтарды толық бақылауға алу, тұрғындарды 100 пайыз қамту және экологиялық қауіпсіз қалалық орта қалыптастыру көзделіп отыр. Бұл Риддер қаласын заманауи, таза және өмір сүруге қолайлы қалаға айналдыру жолындағы маңызды қадамдардың бірі болып табылады.

Жаңғырту аясында ескі нысандардың орнына қуаттылығы 450 кВт болатын заманауи сыртқы типтегі кешенді трансформаторлық қосалқы станциялар (КТПН) орнатылады. Жаңа жабдықтар жоғары сенімділігімен, энергия тиімділігімен және климаттық жағдайларға төзімділігімен ерекшеленеді. Бұл өз кезегінде электрмен жабдықтау сапасын арттырып, апаттық жағдайлардың санын едәуір азайтуға мүмкіндік береді.

Қосалқы станцияларды ауыстырумен қатар электр тарату желілерін ағымдағы жөндеу жұмыстары да жүргізіледі. Мамандар тозығы жеткен электр сымдарын жаңартып, желілердің техникалық жағдайын тексереді және электр инфрақұрылымының негізгі элементтерін қалпына келтіреді. Ерекше назар электр бағандарының жай-күйіне аударылады. Пайдалану мерзімі аяқталған ағаш тіректер заманауи темірбетон бағандармен алмастырылады. Мұндай конструкциялар ұзақ мерзім қызмет етіп, түрлі табиғи әсерлерге төзімді келеді.

Мамандардың айтуынша, атқарылып жатқан жұмыстар тек электрмен жабдықтаудың сенімділігін арттырып қана қоймай, қаланың болашақтағы дамуына қажетті қосымша қуат қорын қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Қаладағы көше жарықтандыру жүйесі де айтарлықтай жаңартылады. Күзгі-қысқы кезең басталғанға дейін Орман шаруашылығы (Лесхоз) ауданында және Коноваловка ауылында ауқымды жұмыстар жүргізу жоспарланған. Жоба аясында ескірген шамдар ауыстырылып, желілердің жекелеген учаскелері жөнделіп, көшелер мен қоғамдық орындардың жарықтандырылуы жақсартылады.

Энергетикалық инфрақұрылым мен көше жарықтандыру жүйесін жаңғыртуға шамамен 20 миллион теңге бөлінген. Бұл қаражат инженерлік желілердің сенімділігін арттыруға және тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға бағытталады.

Жобаның тағы бір маңызды бағыты – төрт жаяу жүргіншілер өткелін жаңғырту. Аталған өткелдер заманауи жарықтандыру жүйелерімен жабдықталады. Бұл кешкі және түнгі уақытта өткелдердің көрінуін жақсартып, жүргізушілер мен жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді. Мұндай шаралар жол-көлік оқиғаларының алдын алуға және тұрғындардың қауіпсіз қозғалысын қамтамасыз етуге бағытталған.

Айта кету керек, көше жарықтандыру жүйесін жаңарту бойынша жұмыстардың бір бөлігі бүгінде аяқталған. Мемлекеттік-жекеменшік әріптестік аясында қызмет көрсетілетін сыртқы жарықтандыру желілерінде жаңа шамдар Чапаев, Гоголь, Весенняя көшелерінде және Орман шаруашылығы ауданында орнатылды. Заманауи жарықтандыру құрылғылары көшелердің жарық деңгейін арттырып, тұрғындардың қараңғы уақытта қауіпсіз қозғалуына қолайлы жағдай жасады.

Риддерде жүзеге асырылып жатқан бұл жұмыстар қаланың коммуналдық инфрақұрылымын кезең-кезеңімен жаңғырту жөніндегі жүйелі саясаттың бір бөлігі болып табылады. Электр желілерін жаңарту нәтижесінде энергиямен қамтамасыз ету сапасы жақсарып, апаттық ажыратулар саны азайып, қала тұрғындары үшін анағұрлым жайлы әрі қауіпсіз орта қалыптасады.

Көп жылдық пайдалану барысында ғимараттың техникалық жағдайы мен ішкі инфрақұрылымы едәуір тозған еді. Бірқатар құрылымдық элементтер жаңартуды қажет етті, ал жолаушыларға ұсынылатын қызмет көрсету деңгейі заманауи талаптарға толық сәйкес келмейтін. Сондықтан нысанға жай ғана жөндеу емес, толыққанды реконструкция жүргізу туралы шешім қабылданды.

Құрылыс жұмыстары барысында мамандар ғимараттың беріктігін арттыруға бағытталған ауқымды жұмыстар атқарды. Ескі шатыр жабындары мен кейбір ішкі құрылымдар ауыстырылып, іргетас пен көтергіш қабырғалар күшейтілді. Сонымен қатар барлық инженерлік желілер жаңартылды. Өңірдің сейсмикалық ерекшеліктері ескеріліп, ғимараттың жер сілкінісіне төзімділігі күшейтілді. Нәтижесінде вокзалдың қауіпсіздігі мен сенімділігі айтарлықтай артты.

Ғимараттың сыртқы келбеті де түбегейлі өзгеріске ұшырады. Заманауи құрылыс материалдарын қолдану арқылы жаңа қасбет жасалып, вокзалдың сәулеттік келбеті жаңарды. Енді нысан бұрынғыдан әлдеқайда жарық, кең әрі тартымды көрінеді. Жаңартылған вокзал қаланың жалпы келбетіне үйлесімді сән беріп, қонақтар үшін жағымды әсер қалыптастырады.

Жолаушыларға арналған жағдай да едәуір жақсарды. Ішкі бөлмелер заманауи талаптарға сай қайта жабдықталып, жайлы күту залдары, санитарлық тораптар және қызметтік бөлмелер қарастырылды. Бұрын жолаушылар кездескен көптеген тұрмыстық қолайсыздықтар жойылып, қызмет көрсету сапасы жаңа деңгейге көтерілді.

Өзгерістер вокзал маңындағы аумақты да қамтыды. Перронда ұзындығы 600 метрден асатын аумаққа жаңа асфальт төселді. Бұрынғы тозығы жеткен тротуар плиткаларының орнына ыңғайлы жаяу жүргіншілер аймағы пайда болды. Алдағы уақытта мұнда жаңа орындықтар орнатылып, көгалдандыру жұмыстары жүргізіліп, гүлзарлар мен шағын сәулет нысандары орналастырылады.

Вокзалдың жаңаруы көлік инфрақұрылымын дамыту тұрғысынан ғана емес, Риддердің туристік әлеуетін арттыру үшін де маңызды. Қала жыл сайын таулы аймақтардың әсем табиғатын тамашалауға және белсенді демалысқа келетін туристерді қабылдайды. Көптеген қонақтар үшін теміржол вокзалы қалаға келген кездегі алғашқы әсер қалыптастыратын орын болып табылады. Сондықтан заманауи вокзалдың ашылуы Риддердің оң имиджін нығайтуға және ішкі туризмнің дамуына оң ықпал етеді.

Мердігер ұйымның мәліметінше, алдағы апталарда барлық құрылыс-монтаж жұмыстары толық аяқталып, вокзал қалыпты режимде жұмысын бастайды. Бұл Риддер қаласының инфрақұрылымын жаңғырту бағытындағы маңызды қадамдардың бірі болмақ. Жаңартылған нысан тұрғындар мен қонақтарға ұзақ жылдар бойы сапалы қызмет көрсетеді деп күтілуде.